कलेला वय नसते, फक्त आवड लागते... महाराष्ट्राची भूमी नेहमीच कला आणि प्रतिभेची जननी राहिली आहे. नाशिक शहरात अशीच एक कलासाधिका राहते, जिने आपल्या कलेच्या माध्यमातून अनेक घरांमध्ये आनंद आणि सौंदर्य फुलवले आहे. त्यांचे नाव श्रीमती जयश्री भास्कर जोशी, वय ६०. या वयातही त्यांच्या हातातून साकारणाऱ्या प्रत्येक कलाकृतीत ४० वर्षांचा अनुभव आणि एक अविरत उत्साह जाणवतो. 'जयश्री क्रिएशन्स' (Jayashree Creations) या नावाने त्यांनी कलेच्या दुनियेत स्वतःची एक खास ओळख निर्माण केली आहे. त्यांची कला केवळ एक छंद राहिली नाही, तर ती एक निष्ठा, एक तपस्या आणि असंख्य महिलांसाठी एक प्रेरणा बनली आहे.

ओळख आणि कलेची अनोखी दुनिया जयश्री जोशी यांचा परिचय करून देताना, त्यांना केवळ एक कलाकार म्हणणे पुरेसे नाही, तर त्या एक 'सृजनशील शिल्पकार' आहेत, ज्या पारंपरिक आणि आधुनिक कलेचा संगम साधतात. नाशिकमध्ये राहून त्यांनी आपल्या 'जयश्री क्रिएशन्स' ब्रँडच्या माध्यमातून कलाजगतात एक वेगळी जागा निर्माण केली आहे. त्यांच्या कलेचा मुख्य विभाग म्हणजे विविध प्रकारच्या रांगोळ्या.

जयश्रीताईंच्या रांगोळ्यांच्या दुनियेत अनेक वैविध्यपूर्ण प्रकार पाहायला मिळतात:
1. मोत्याच्या रांगोळ्या (Bead Rangoli): अत्यंत नाजूक आणि सौंदर्यपूर्ण कलाकृती. या रांगोळ्यांची टिकाऊ क्षमता आणि मोत्यांची चमक त्यांना एक खास 'लक्झरी' लूक देते.
2. फिथर वुल पासून बनणाऱ्या मॅट रांगोळ्या (Feather Wool Mat Rangoli): आधुनिक सामग्रीचा वापर करून बनवलेल्या या रांगोळ्या सहजपणे कोठेही ठेवता येतात आणि त्या कोणत्याही समारंभाला एक आकर्षक पार्श्वभूमी देतात.
3. खरी रांगोळी वापरून बनणारे रांगोळी पॅच (Traditional Rangoli Patches): पारंपरिक रांगोळीची सुंदरता जपून, ती एका जागी स्थिर ठेवण्याचे हे तंत्रज्ञान खऱ्या कलाकाराचे प्रतीक आहे.
4. साखरेचे रुखवत (Sugar Sculptures for Rukhvat): लग्नाच्या समारंभात वधूच्या 'रुखवता'साठी बनवल्या जाणाऱ्या साखरेच्या कलाकृती, ज्यात सौंदर्य आणि गोडवा यांचा सुरेख मिलाफ असतो. या विविध कलाप्रकारांनी जयश्रीताईंच्या कलेला एक व्यावसायिक स्वरूप दिले आहे, ज्यामुळे त्यांच्या कलाकृतींना केवळ घरातच नव्हे, तर खास समारंभांमध्येही मोठी मागणी असते.

इतर महिलांना या क्षेत्रात येण्यासाठी त्यांचा सल्ला अत्यंत मोलाचा आहे:
1. आवड जोपासा: "जर कुणाला कोणत्याही कलेची आवड असेल, तर ती अवश्य जोपासा."
2. लहान सुरुवात करा: नवीन व्यवसाय सुरू करताना प्रथम जास्त नफा मिळवण्यापेक्षा जास्तीत जास्त ग्राहक कसे मिळतील याचा विचार करा.
3. किंमत योग्य ठेवा: सुरुवातीला आपल्या वस्तूंचे दर इतरांच्या तुलनेत थोडे कमी ठेवा, पण तोट्यात जाऊ नका. जास्त ग्राहक असतील, तर व्यवसाय आपोआप वाढेल आणि नफाही मिळेल.
4. वयाचे बंधन नाही: "कोणतीही कला किंवा काम शिकण्यासाठी वय लागत नाही. कोणत्याही वयात आपण आवड असेल तर शिकू शकतो. शिक्षणासाठी वयाचे बंधन नसते." या सर्व अनुभवांचा आणि प्रवासाचा सार सांगताना त्या एका वाक्यात आपल्या कलेचे वर्णन करतात: "माझी कला मी चांगल्या प्रकारे ४० वर्षे जोपासली आहे. तिने मला भरभरून यश दिले आहे. यश म्हणजे माझ्या मते केवळ पैसा नाही, तर माझ्या जीवनातील आनंद. तसेच कला एक करमणूक आहे."

त्यांच्या कलेच्या प्रवासाची प्रेरणादायी सुरुवात, आव्हाने आणि यशाचे मापदंड,कलेला प्रेरणा देणारे सण आणि प्रसंग असा १९८६ पासून सुरू झालेला त्यांचा कलाप्रवास कलाकौशल्य च्या दिवाळी अंकामध्ये Amazon Kindle वर उपलब्ध आहे. कलाकौशल्य दिवाळी विशेषांक 2025